Ne zaman bayram olsa en çok sevinen çocuklar olur. Yaşları ne olursa olsun hiç kimse çocukluk yıllarındaki bayramları unutmazlar. Hatta anılardan bahsederken nerde o eski bayramlar derken bile hüzünlenirler. Aslında her daim çocuklar bayramlardan memnundur, gerçi onların duygu ve hislerini anlamdığınız için yaşadıkları bayram sevincini anlamakta zorlanırsınız. Öğretmenlik yaşamımda yıllar önce mezun olanlarla karşılaşınca hoş beşten sonra “hocam bizim zamanımızdaki öğrenciler nerde şimdikiler nerde” diye şimdiki öğrencileri küçümserlerdi. Onlara da daha eski öğrenciler aynı şeyi söylerlerdi. O hesap herkes yaşadığı anı en kıymetli an diye yad ediyor. Benimde çocukluğum Çerkeş’de geçti. Bende diğer çocuklar gibi bayramı dört gözle beklerdim. Peki neden; çünkü bayram demek çocuklar için sınırsız özgürlük demek, yeni giysilere sahip olmak demek, bol para harcamak demek, büyüklerinden azar işitmemek ve doyasıya eğlenmek demek..
Bayram heyacanı Arife gününden başlardı.İkindi namazından sonra mezarlık ziyaretine gidilir, ölmüşlerine dua edilir. Mezarlık ziyaretinde ilgimi çeken derin bir sessizlik yaşanır sanki orada yatanlar rahatsız olurmuş gibi, çocuklar parmaklarıyla bir mezarı işaret ederlerse sanki suç işlemiş gib uyarılırdı. Şu an bile neden yapıldığını hatırlamıyorum. Yol boyu dizilen yoksul insanlara para, kuruyemiş ve buna benzer hediyeler verilirdi. Dilenci muamelesi yapılan bu insanlar utançlarından başlarını kaldıramazlardı. İçimizi merhamet ve acıma duygusu kaplarken, bir yandan da onlar gibi olmadığımız için ailemize dualar ederdik.Arife günü akşamı teravih kılınmaz. Tüm Ramazan boyunca her akşam bir camide teravih namazı kılmaya giderdik. Her 4 rekattan sonra söylenen ilahiler hala kulaklarımdadır. Yıllar sonra bir sanatçımız seslendirmişti. Ramazan ayının unutulmayan ritüellerinden birisi de; iftarda ve sahurda top atılmasıydı. Ayrıca sahurda çalınan Ramazan Davulu çocukların kaçırmak istemediği anlardan birisiydi.
Çerkeş’den ayrıldıktan sonra bir çok yerde yaşadım.Çerkeş’de bayram sabahı yaptığımız manili ev ziyaretlerini ne gördüm ve ne de duydum.Mahallenin çocukları sabah namazından önce kalkılır önlerine bir önlük veya bir torbayla komşu evin kapısına gelince hep bir ağızdan mani söylemeye.başlardık;
Nene bayramın kutlu olsun.
Al ineğin sütlü olsun.
Bi verüsen bi oğlun olsun.
İki verüsen iki oğlun olsun.
Şipi şibi yağlı şipi
Hanımların inci dişi,
Vemeyenin başına değirmen taşı.
Mani bittikten sonra kapı veya pencere uykulu uykulu açılır, üzüm, leblebi ,fındık, fıstık ne varsa birer avuç dağıtılır, iyi geceler dileyerek başka bir kapıya gidilirdi. İşin ilginç tarafı bazı evlerden ses gelmez, bazı evlere de gidilmezdi. Sonradan gördüm ki; çocukları sevmeyen veya sevindirmeyen insanlar toplumda da pek sevilmiyorlar. Artık o saatten sonra uyunmaz, babalarla beraber bayram namazına gidilir.Namazdan sonra camide en yaşlı öne geçer yaş sırasınına göre bayramlaşma yapılırdı.İlk zamanlarda sıranın sonunda iken zamanla sıranın başına doğru yaklaştığını görünce yaşlandığını anlarsın. Bayramın çocuklar için en güzel yanı el öptükten sonra para verilmesi, önce evdekiler, sonra yakın akrabalar ve komşuların eli öpülür. Alınan paralarla bayram yerine gidilir, dolaba binilir, mantar alınır, çata pat alınır, şeker alınır ve gün boyunca oyun oynanılır akşama pestilin çıkmış gibi yığılır kalırsın.Bayramda genç kızlar kanatlı kapılara salıncak kurup türküler ve şarkılarla eğlenirken delikanlılarda uzaktan sevdiklerini rahatça görmenin tadını çıkartırlardı.Ben 60 yıl önceki bayram günlerini yad ettim.Bugün bayram günü ama hiçbir bayrama benzemiyecek. 60 yıl sonra bugün çocuk olanda eski bayramlardan bahsederken Corod-19 zamanındaki bayramı hiç unutmayacaktır.Sağlığımız yerinde olsun da daha nice bayramlar yaşarız.Ramazan Bayramınızı kutlarım.Kalın Sağlıcakla.