aytaç
Giyim dünyası
DENEME
  • 18 Mayıs 2020, Pazartesi 0:45
AliRıza

Ali Rıza

ŞEYH MUSTAFA ÇERKEŞÎ’NİN ÇOCUKLARI

ŞEYH MUSTAFA ÇERKEŞÎNİN ÇOCUKLARI

Şeyh Mustafa Çerkeşî'nin

Mehmed,

Mesud ve

Osman Vehbi adında üç oğlu,

Emine

adında bir kızı vardır. Mustafa Çerkeşî'nin oğulları kendisinden sonra irşad faaliyetlerini sürdürerek birçok mürid ve halife yetiştirmişlerdir.

 

Osman Vehbi Efendi (Oğlu)

Osman Vehbi Efendi: (ö.1277/1860) Osman Vehbi Çerkeşîzâde Sultan Abdülmecid devri âlimlerinden olup, Şeyh Mustafa Çerkeşî Efendinin oğludur. Babasının tahsil için Ankaraya göndermesiyle burada eğitimi tamamlamıştır. Osman Vehbi Efendi’nin soyundan İstanbulda Çerkeşîzâdeler adı verilen bir ulema ailesi meydana gelmiştir. Babasının ölümünden sonra Ankaraya yerleşmiştir. İlim ve fazilet sahibi bir zât olarak yetişmiş ve Ankara müftülüğünde bulunmuştur. Şehrin tanınmış âlimlerinden biri olan Osman Vehbi Efendi'yi II. Mahmud İstanbul'a davet etmiş ve kendisine İstanbul ruûs'u* verilmiştir. Çeşitli eserleri olan Osman Vehbi Efendi'nin II. Mahmud için kaleme aldığı el-Hısnu'l haşin (kahire, ts) ve Tasrîfatü'l-Fârisiyye (İstanbul Hicri 1267) adlı iki kitabı basılmıştır. Hicri 1277, miladi 1860 tarihinde vefat eden Osman Vehbi Efendi Ankara Erzurum Mahallesi kenarında Topraklık denilen yerde defnedilmiştir. Mahalle, günümüzde Çankaya İlçesi ne bağlıdır. Yaptığımız araştırmada günümüzde Erzurum Mahallesi Namazgâh tepesinde herhangi bir mezar ve türbe izine rastlanmamıştır. 1945lerden itibaren Ankaraya çevre illerden göç artış gösterince, yoğun yapılaşma faaliyeti başlamış ve Ankara'nın "muasır" görünüme kavuşturulma sürecinde bu mezarlık ortadan kaldırılmış. Ne yazık ki Osman Vehbi Efendi gibi, nice zevâtın kabirleri de kaldırılmış. Şimdi bu alanda Türkocağı (şimdi Resim-Heykel Müzesi) Etnoğrafya Müzesi, Ankara Lisesi gibi yapılar bulunmaktadır.

Çoğunluğu Arap dili hakkında olmak üzere birçok risâle yazan Osman Vehbi Efendi’nin diğer eserleri şöyledir:

1-El-Emsile

2-Kelimât-ı Mutasarrıfe ve Kavâid-i İ’lâl

3-Âmil, Ma’mûl, İ’râb ve Mu’rabât

4-Ma’mûlâtul Mevsûle ile’l-Meçhûlât

5-Terceme-i Risâletü’l-Mütallika bi tilke’l-ma’lûmât

 

RUÛS: Osmanlı bürokrasisinde tayin işleriyle uğraşan kalemin adı. Sözlükte baş, kişi, şahıs anlamındaki res kelimesinin çoğulu olan ruûs Osmanlılar’da bu anlamından hareketle tayinleri ilgilendiren bir terim olmuştur. Osmanlı bürokrasisinde 16. yüzyıl sonlarına kadar birtakım resmî tayinlerin kaydedildiği defterleri ifade eder. 17. yüzyıldan itibaren bazı tayinler için verilen tezkireler de bu adla anılmış ve 17. yüzyılın sonlarına doğru tayinlerin bürokratik işlemlerinin yapıldığı kalemin adına dönüşmüştür.

 

 

Şeyh Mehmed Efendi (Oğlu)

Şeyh Mehmed Efendi: Büyük Deli Şeyh diye bilinir. Aynı zamanda Mustafa Çerkeşî'nin birinci postnişînidir. Tahir, Cüneyd, Mustafa, Muhyiddin adlarında dört oğlu vardır. Mustafa'nın oğlu Mehmed, beşinci postnişîn olmuştur. Mustafa'nın kızı Zehrâ'dan doğan Şeyh Hüseyin Peykârcıoğlu, son postnişîndir.

Hacı Mes'ud Efendi (Oğlu)

Hacı Mes'ud Efendi: Mustafa Çerkeşî'nin ikinci postnişînidir. Pîr-î Sâni Hazretlerinin en küçük oğludur. Annesi, Sultan Mahmud'un bağışladığı cariyedir. Şeyh Mehmed adında bir oğlu olup, "küçük deli şeyh" diye tanınmıştır. Bu zât hac ibadeti sırasında Mekke'den Medine'ye giderken Râbig'de* vefat etmiş, orada Kuşadalı Şeyh İbrahim Efendi'nin türbesinin bahçesine defnedilmiştir. Şeyh Hacı Mehmed Efendi'den (küçük deli şeyh) Şeyh Hüseyin Şevki, Hasan ve Kâzım adlarında üç çocuk dünyaya gelmiştir. Şeyh Hüseyin Şevki dördüncü postnişîn olmuştur.  

*Rabiğ: Mekke-Medine arasında Kızıldenize yakın bir vadi ile bu vadide yer alan bir köyün adıdır.

Emine Hanım (Kızı)

Emine Hanım: Pîr-î Sâni Hazretlerinin kızıdır. Emine Hanım Pîr-i Sâni Hazretleri tarafından dergâhın imamı olan Buharalı Şeyh İbrahim Efendi ile evlendirilmiş ve kendilerinden Hacı Mustafa Efendi dünyaya gelmiştir. Çerkeş Müftülüğünde bulunan Hacı Mustafa Efendi, Aksaray yakınlarındaki Sofular Câmiinin bahçesinde yatmaktadır.

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


trafik
yukarı çık